Museum Boymans-van Beuningen in Rotterdam has in its possession a Chinese porcelain plate from the seventeenth century with a remarkable image thereon. The board shows how Rotterdam citizens 5 oktober 1690 are busy demolishing the house of bailiff Van Zuylen van Nijevelt at Leuvehaven. Under seemingly loud cheers from bystanders walls are pulled down. The coarse drawing does that matter somewhat reminiscent of the prints a century later were circulated following the storming of the Bastille in France. The incident at the Leuvehaven was the climax of what became known as the "Riot Kosterman".

Foto: Wikipedia

White plate with a blue image Costerman riot (foto: Museum Rotterdam)

Riots at Rotterdam
Rotterdam in the seventeenth century the necessary riots, but that usually had to deal with tensions at national level. Maar in 1690 there were in the Dutch Republic no domestic unrest. William was just two years king of England and waved since 1672 as governor sway over five of the seven provinces. It was peace and harmony in the Republic.

Despite that rest could obviously in Rotterdam in the final months of 1690 a situation where the whole city was in an uproar, gates were closed, bridges retrieved, houses looted and there was cannon roar through the streets. Het oproer lijkt een unieke Rotterdamse aangelegenheid. Rotterdam who anno 2015 by tram between North and South Rotterdam Schiedam on the dike along the Leuvehaven whiz, reizen wat dat betreft langs het decor van een echte Rotterdamse rel.

De vrolijke speelman (foto: Wikipedia)

The cheerful musician, Look for Ary (foto: Rijksmuseum Amsterdam)

Creative evade taxes
Are the basis of the Kosterman Riot part loads. In the seventeenth century there was o.a. "Tax", a kind of excise, payable on wine. The collection of these taxes was done by tenants. Anyone could be such tenant, the right to collect excise duties went to the highest bidder. Tax and therefore the tenants were anything but popular and many residents of the Republic were therefore particularly creative in circumventing those taxes. A conflict over the "impost" on a barrel of wine would be the first link in the chain of events that culminated in the riots.

A party that got out of hand
The militia of the city of Rotterdam welcomed on Monday 28 August, a number of new cadets, d.w.z. shooters with an honorary position. To celebrate this was half an anchor wine (about 15 liter) removed. Three midshipmen and a drummer headed to pick up the wine at a spot where there is no "impost" had to be paid. Three tenants and two detectors saw from one inn to the Gelderland quay small convoy shooter and give chase. Er volgde een worsteling met veel verzet door één van de adelborsten, Cornelis Kosterman. De wapens werden getrokken en één van de verklikkers, Antony Kerry, werd gedood.

De pachters deden aangifte en Kosterman werd op last van de baljuw Mr. Jacob van Zuylen van Nijevelt gearresteerd. Omdat hij bij zijn verhoor bleef ontkennen, besloten de ondervragers: “vermits de gevangene Cornelis Kosterman, blijft loochenen Antony Kerry te hebben neder geslaegen, dat selver gebracht magh worden tot scharper Examen”. Met andere woorden: men overwoog marteling. Twee dagen later bekende Kosterman. Voor de rechtbank eiste de baljuw de doodstraf. De schepenen van de stad volgde de eis en veroordeelde Kosterman tot onthoofding door het zwaard op een schavot achter het stadhuis.

Vijf keer hakken
Het vonnis zorgde voor nogal wat reuring. Kosterman behoorde niet tot de lagere klasse en dan was de straf, zelfs voor zo’n ernstig misdrijf, nogal streng en ongebruikelijk. Zeker omdat het ging om de dood van een medewerker, erger nog een verklikker, van de gehate pachters. Er was onvrede. To make the situation even worse, The executioner could not really cope with the threatening atmosphere around the scaffold and he was so nervous that he had to hit as many as five times before rolling head Kosterman. Moreover, it was rumored that William III had granted a pardon but the bailiff that had ignored. The next day a crowd gathered at the home of one of the tenants, Pieter van der Steen. The militia, accomplices of Kosterman, did not intervene and the house a few hours has long been looted.

Pamflet KostermanoproerNot exactly a beloved bailiff
The news of the looting reached The Hague and the States of Holland sent soldiers to restore calm. The city council refused to let the soldiers in the city. Only a commission of inquiry was allowed to enter Rotterdam. Everything seemed to be then quietly. Until, 5 of October in the morning a pamphlet against the bailiff was hanged at the Fair. It was o.a. : "Schijnheiligh atheist, Liefhebbeny hoere vel/ Geltsughtigh dwingelandt, uytbroedsel van de Hel”. Ook in de overige zestien regels kwam de baljuw er niet bepaald goed vanaf. Van Zuylen Van Nijevelt was namelijk sowieso niet populair bij de Rotterdammers. Hij was benoemd door de stadhouder zonder advies te vragen bij het vroedschap. Dit maakte hem niet geliefd bij de regenten van de stad. Gewone Rotterdammers konden zijn bloed ook wel drinken, want hij zou mensen afpersen en boetes in zijn eigen zak steken.

Foto: Stadsarchief Rotterdam

Costermanoproer (foto: Stadsarchief Rotterdam)

Hé baljuw, we gaan je huisje slopen
Toen de baljuw die middag naar huis reed, werd hij uitgescholden door een stel kwajongens. Een van hen kreeg daarop van zijn bedienden een pak slaag en dat schoot in het verkeerde keelgat bij wat oudere toeschouwers. Opnieuw verzamelde zich een menigte, maar dit keer bij het huis van de baljuw aan de Leuvehaven. Soldaten werden gestuurd om de orde te bewaren. Het escaleerde en bij het treffen vielen er enkele doden. The crowd managed to make it cannons captured at the Stronghold and the house of the bailiff came under fire. The soldiers retreated and the house was ransacked. Van Zuylen van Nijevelt was already gone away. After looting the house was demolished. Meanwhile, the participants had forced the city government to release all prisoners and Van Zuylen van Nijevelt was officially dismissed.

William intervenes
Once again, the States of Holland intervened. Maar liefst zes regimenten soldaten werden gestuurd. Rotterdam deed de poorten weer dicht. Een speciale onderzoekscommissie ging na wat er was gebeurd tijdens de rellen. Uit het onderzoek bleek hoe verdeeld de regenten van Rotterdam waren. Aan de ene kant waren er de prinsgezinden onder leiding van Van Zuylen van Nijevelt. Deze groep had onderling afspraken gemaakt over het verdelen van bestuursfuncties. Maar er waren ook andere regenten die daartegen oppositie voerden. Zij stonden onder leiding van burgemeester Pieter de Mey. Het oproer gericht tegen de baljuw lijkt wat dat betreft van bovenaf gestimuleerd en zelfs geleid te zijn. Zeker als in aanmerking genomen wordt dat het pamflet dat alles ontketende volgens getuigen geschreven werd door Bernard de Mandeville in het huis van de Meij.

Prins Willem III (foto: Wikipedia)

Prins Willem III (foto: Wikipedia)

Uiteindelijk werd Van Zuylen van Nijevelt vrijgesproken in 1692 en door Willem III herbenoemd. In addition, the governor claimed compensation for his protégé and he fired six members of the town council and the pensionary. The re-appointed bailiff then went briskly with the purification. De Mey and his supporters had to clear the field and were replaced by royalists. Lang Van Zuylen van Nijevelt could not enjoy his victory. He died three years later.